HỌC VĂN LÀ HỌC CÁI GÌ?

 Học văn là học cái gì?

Câu hỏi này có vẻ ngớ ngẩn, nhưng lại rất cần được trả lời một cách nghiêm túc. Vì sao? Vì rất nhiều người đang hiểu và mang trong mình một quan niệm không suy xét, rằng môn Văn (Ngữ văn) là học các tác phẩm văn chương (để "làm người", để bồi đắp tâm hồn abc này nọ), và coi đó như tất cả những gì thuộc về môn Văn.

Sự thực không hẳn như thế. Học văn là để biết sử dụng tiếng Việt một cách thành thạo, hiệu quả.

Ngôn ngữ (tiếng Việt) có 6 dạng phong cách cơ bản, bao gồm: Phong cách ngôn ngữ Sinh hoạt, Phong cách ngôn ngữ Nghệ thuật, Phong cách ngôn ngữ Báo chí, Phong cách ngôn ngữ Chính luận, Phong cách ngôn ngữ Hành chính, Phong cách ngôn ngữ Khoa học. Nghĩa là dạng văn bản nghệ thuật (văn chương) chỉ là 1 trong 6, chứ không phải tất cả như nhiều người đang lầm tưởng.

Vì thế, học môn Văn trong nhà trường là để biết cách nghe, nói, đọc, viết tiếng Việt thuộc cả 6 dạng phong cách ấy sao cho đúng, hấp dẫn, lôi cuốn, và hiệu quả. Những ai coi rằng học Văn chỉ là để phân tích, cảm nhận và bay bổng cùng tác phẩm văn chương, người đó đang vô hình trung thu hẹp chức năng của môn học này một cách đáng kinh ngạc.

Thậm chí, việc đọc và viết [về] tác phẩm văn chương còn chưa hẳn đã quan trọng bằng sự thành thạo đối với 5 dạng phong cách còn lại. Vì văn chương nghệ thuật là một phương diện thuộc về năng khiếu và không hoặc rất khó bắt buộc tất cả phải am tường, nhưng ngôn ngữ báo chí, nghị luận, hành chính, khoa học thì dứt khoát phải được trang bị, vì nó gắn với đời sống hàng ngày và có vai trò to lớn trong sự phát triển của cá nhân, về mọi mặt.

Thu hẹp môn Văn lại trong việc học các tác phẩm văn chương là một sai lầm tai hại, vì nó gây ra sự khiếm khuyết và đồng thời đổ gánh nặng lên vai tất cả học sinh một cách không cần thiết. Văn chương (với tư cách là một môn nghệ thuật) nên được giáo dục theo hướng cá thể hóa, chứ không phải cào bằng.

Vậy làm sao để học tốt văn theo nghĩa là 6 phong cách như đã liệt kê? Có phải cứ suốt ngày ngâm nga thơ phú và miệt mài phân tích hình tượng nhân vật với các thủ pháp nghệ thuật đủ loại thì sẽ thành giỏi văn? Không, không hẳn.

Ngoài việc hiểu nghĩa của từ như trong từ điển, biết viết câu cú đúng ngữ pháp, biết tạo lập văn bản đúng phong cách... mà môn Ngữ văn phải trang bị cho học sinh, thì tư duy là tối quan trọng. Không phải cứ dân chuyên văn thì sẽ viết hay, nói giỏi. Những người làm khoa học tự nhiên ở trình độ cao và có thành tựu rõ ràng thường viết rất hay, cho dù là viết về một vấn đề xã hội cách rất xa với chuyên ngành của họ.

Chính tư duy độc lập và suy nghĩ tự do đã khiến người ta làm chủ được ngôn từ, sai khiến chữ nghĩa như vị tướng cầm quân. Ê a ngâm ngợi suốt ngày mà không chịu suy nghĩ , truy tầm ý nghĩa và xây dựng quan điểm cá nhân thì thì dù có đọc hàng vạn tác phẩm văn học thì rốt cuộc cũng chỉ viết ra những bài văn mẫu vô hồn và sáo rỗng mà thôi.

Tình trạng sa sút ngày nay của chất lượng sử dụng tiếng Việt nơi người Việt từ báo chí đến lời ăn tiếng nói hàng ngày, có nguyên nhân không phải chỉ từ sách giáo khoa, mà quan trọng hơn là tự một nền tảng xã hội không khuyến khích suy nghĩ, bóp nghẹt tư duy, định hướng tư tưởng và áp đặt quan điểm. Khi người ta không được phép nghĩ khác, nói khác thì tất yếu ngôn từ sẽ bị vô hiệu hóa và dần bị hủy hoại. Những câu nói ngu ngơ, những bài báo ngố tàu, những phát biểu rối rắm ngờ nghệch, những bài viết lủng củng...cứ thế mà phơi ra và tràn ngập.

Cho nên, theo tôi, cái cần làm nhất là khuyến khích suy nghĩ độc lập, kích thích tự duy tự chủ, tạo mọi điều kiện cho nhau nói ra suy nghĩ mà không chụp mũ, gán ghép và đấu tố nhau. Song song, phải vận động cho một tiến trình dân chủ hóa được thúc đẩy nhanh hơn để làm nền tảng văn minh cho sự độc lập cá nhân và từ đó, làm giàu có tiếng mẹ đẻ.

Thái Hạo

Bộ GDĐT hướng dẫn điều chỉnh nội dung dạy học học kì II năm học 2019-2020 đối với cấp THCS, THPT

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) vừa ban hành công văn hướng dẫn thực hiện điều chỉnh nội dung dạy học học kỳ II năm học 2019-2020 đối với cấp THCS, THPT.

Công văn nêu rõ: Tiếp tục thực hiện Công văn số 5842/BGDĐT-GDTrH ngày 1/9/2011 của Bộ GD&ĐT về việc hướng dẫn điều chỉnh nội dung dạy học giáo dục phổ thông và thực hiện điều chỉnh nội dung dạy học các môn học kèm theo Công văn này để dạy và học phù hợp với thời gian còn lại của năm học 2019-2020.

Đối với các môn thực hiện theo chương trình nâng cao, cơ sở giáo dục trung học căn cứ vào nội dung Công văn này để chủ động điều chỉnh nội dung dạy học tương ứng, phù hợp theo đặc thù môn học.

Đối với các môn học Mĩ thuật, Âm nhạc, Thể dục, cơ sở giáo dục trung học chủ động điều chỉnh nội dung và hình thức tổ chức dạy học phù hợp với điều kiện thực tiễn của cơ sở giáo dục.

Không kiểm tra, đánh giá đối với những nội dung kiến thức đã tinh giản theo Công văn số 5842/BGDĐT-GDTrH và các nội dung “Không dạy”, “Không làm”, “Không thực hiện”, “Khuyến khích học sinh tự học (tự đọc, tự xem, tự làm, tự thực hiện)” theo hướng dẫn tại Công văn này.

Bộ GDĐT yêu cầu Sở GDĐT chỉ đạo các cơ sở giáo dục trung học thực hiện điều chỉnh nội dung dạy học theo hướng dẫn tại Công văn này, đồng thời vẫn tiếp tục thực hiện Công văn số 4612/BGDĐT-GDTrH về việc hướng dẫn thực hiện chương trình giáo dục phổ thông hiện hành theo định hướng phát triển năng lực và phẩm chất học sinh từ năm học 2017-2018.

Trong quá trình tổ chức thực hiện nếu có góp ý thêm hoặc có vướng mắc, đề nghị Sở GDĐT báo cáo về Bộ GDĐT (qua Vụ Giáo dục Trung học) bằng văn bản và qua email để kịp thời giải quyết.

https://moet.gov.vn/tintuc/Pages/phong-chong-nCoV.aspx?ItemID=6589

Bộ GDĐT công bố đề thi tham khảo kỳ thi THPT quốc gia năm 2020

https://moet.gov.vn/tintuc/Pages/tin-tong-hop.aspx?ItemID=6593&fbclid=IwAR2ugGw6sRrv4DGMR0Wc3bGrTVkgB3ijGaQkvf4uiJiiW9PVf6AL70AwJfc

PHƯƠNG PHÁP HỌC TOÁN HIỆU QUẢ

Với nhiều học sinh, toán là một môn học khá khó khăn, phức tạp. Thực tế, chỉ cần có một phương pháp học toán hiệu quả, thích hợp thì toán sẽ không trở thành cơn ác mộng của các em nữa. Dưới đây là các bước học toán mà phụ huynh và các em học sinh có thể tham khảo.

1. 4 bước căn bản để học toán hiệu quả

Để học toán hiệu quả, các cha mẹ nên hướng dẫn các con theo những bước sau.

1.1. Bước 1: Tập yêu thích môn toán

Trên thực tế, đa số trường hợp các em học không tốt môn toán là do các em không cảm thấy yêu thích toán. Chính điều này tạo cản trở trong tinh thần chủ động tìm tòi, tự giác học tập của các em. Lâu dần, việc này làm các em không kịp tiếp thu các kiến thức cơ bản, dẫn đến tình trạng “mất gốc” trong môn toán. Đó sẽ là một điều cực kỳ tồi tệ, bởi chúng làm các em không có khả năng học tập thêm kiến thức mới.

Cha mẹ nên tập cho con cũng như khuyến khích con có các thói quen tốt khi học toán như tích cực giơ tay phát biểu, tìm hiểu kỹ đề, đặt câu hỏi sâu hơn về bài tập...

Thái độ tích cực và ủng hộ từ cha mẹ và thầy cô giáo sẽ giúp con cảm thấy yêu thích môn toán hơn, thấy môn toán gần gũi và thú vị hơn.  

Khi thực hiện đúng phương pháp, các em sẽ thấy toán học thực sự thú vị, và không hóc búa như các em vẫn nghĩ. Theo khoa học, đây được gọi là phương pháp ám thị tâm lý giúp các em nhanh chóng thực sự xây dựng được niềm yêu thích với toán.

1.2. Bước 2: Dành thời gian luyện tập

Luyện tập là điều cần thiết trong mọi công việc. Việc này giúp các em nhanh chóng làm quen với các con số, phép toán và định nghĩa trong toán học. Như vậy, học sinh sẽ dễ dàng nắm chắc được các kiến thức nền tảng, tạo cơ sở để phát triển tư duy trong các bài tập khó hơn.

Sau khi học lý thuyết, các em nên dành thời gian để làm các bài tập có liên quan tới phần kiến thức vừa học.

Cha mẹ nên để bắt đầu từ các bài dễ trước, sau khi đã nhuần nhuyễn mới chuyển tới các bài khó.

Các em cũng nên làm thử nhiều dạng bài khác nhau để hiểu sâu kiến thức hơn và không gặp bỡ ngỡ khi gặp các bài toán lạ.

1.3. Bước 3: Kiên trì và kỷ luật

Kiên trì và kỷ luật là những điều mà cha mẹ cũng như thầy cô giáo nên chú tâm nhắc nhở trẻ thực hiện. Trẻ nhỏ thường rất hiếu động, dễ mất tập trung và chóng chán, chóng nản. Do đó, việc học tập khó khăn sẽ rất dễ khiến các em nản lòng, dễ sinh ra tâm lý lười học, ghét toán.

Khi này, cha mẹ nên theo sát, quan tâm tới tâm lý con trẻ, động viên cũng như nhắc nhở để các em không từ bỏ, có như vậy các em mới có thể nhận được kết quả học tốt.

1.4. Bước 4: Ôn tập

Khi vừa được làm quen một kiến thức mới, các em có thể cảm thấy mình đã hiểu và ghi nhớ rồi. Tuy nhiên, nhiều em sau khi gấp sách lại thì cũng quên luôn kiến thức vừa học. Do đó, cha mẹ cần hướng dẫn và làm rõ cho con mình hiểu rằng các em nên dành 30 phút đến 1 giờ đồng hồ mỗi tối để ôn lại các kiến thức đã học trong ngày, đồng thời hãy theo sát các em tới khi đảm bảo chúng đã duy trì được thói quen này. Điều này không chỉ giúp các em ghi nhớ sâu hơn các kiến thức, mà còn giúp các em tạo thói quen học tập lành mạnh, khoa học.

Các em có thể ôn tập bằng cách vẽ sơ đồ hoặc gạch đầu dòng hệ thống kiến thức đã học, trả lời các câu hỏi bất kỳ, làm các bài tập bất kỳ, ôn tập nhóm hoặc cũng có thể ôn tập cùng bố mẹ,...

2. Hướng dẫn các bước để giải toán hiệu quả

Một nguyên nhân khác gây ra việc chán nản trong học toán, đó là không giải được bài. Đây được xem là một trong những yếu tố cốt lõi gây ra ám ảnh toán học ở các em, vì với các em, toán học thường rất phức tạp, toàn số và rất phi logic. Tuy nhiên, nếu các em đọc kỹ đề bài và nắm vững các kiến thức cơ bản thì môn toán thực sự không hề khó và đáng sợ tới vậy.

Dưới đây là 4 bước để việc giải toán trở nên hiệu quả hơn mà cha mẹ có thể sử dụng để giúp con em mình.

2.1. Bước 1: Tìm hiểu và tóm tắt nội dung đề bài

Khi nhận được một đề toán, việc đầu tiên các em học sinh nên làm chính là tìm hiểu đề, đọc thật kỹ từng câu chữ. Sau đó, các em nên tóm tắt lại một cách ngắn gọn, có thể bằng chữ hoặc bằng sơ đồ, bao gồm các dữ liệu quan trọng và câu hỏi yêu cầu của đề bài. Như vậy, các em có thể xác định được rõ những thông tin cốt lõi và quan trọng của đề bài.  

2.2. Bước 2: Tìm cách giải

Sau khi tóm tắt, các em nên xác định dạng bài. Xem xét xem bài toán thuộc dạng toán nào, dạng giải phép tính, hay toán quy luật, hay toán hình học, hoặc giải đố… sẽ giúp các em xác định được hướng giải bài. Từ đó các em có thể tìm ra các công thức, định lý liên quan, phù hợp. Việc xác định dạng bài thường được dựa vào câu hỏi yêu cầu của đề.

2.3. Bước 3: Trình bày lời giải

Rất nhiều em nhỏ mắc phải sai lầm không trình bày lời giải khi các em đã định hình được dạng bài và các giải trong đầu. Duy trì thói quen này, lâu dần sẽ làm các em thui chột khả năng khả năng trình bày, viết lời giải, thậm chí là khả năng tư duy.

Việc trình bày lời giải thành từ ngữ cũng là quá trình sắp xếp lại các tư duy của các em thành một trình tự logic, hợp lý và ngắn gọn. Chính vì vậy các em nên thực hành nhiều lần, để xây dựng và rèn luyện khả năng suy nghĩ logic cũng như kỹ năng trình bày và diễn đạt của mình.

2.4. Bước 4: Luyện tập các bài tương tự

Luyện tập nhiều bài tập tương tự giúp các em tăng khả năng nhận diện đề, và hình thành việc ghi nhớ, phân loại các cách giải cho những đề bài khác nhau. Nhờ vậy, khi gặp một đề bài tương tự, các em sẽ nhanh chóng tìm ra lời giải mà không cần tốn công sức suy nghĩ, phân tích nhiều.

3. Hướng dẫn học toán trên trường hiệu quả

Với các tiết học trên trường, có 4 cách hết sức thiết thực, đơn giản để giúp các em nhỏ tăng hiệu quả trong việc học toán.

Luôn chủ động lắng nghe và ghi chép các thông tin hữu ích.

Việc chủ động các công việc này, sẽ tạo cho các em nhỏ khả năng chọn lọc thông tin cần thiết để học và ghi nhớ, thay vì để chúng trôi tuột, chữ thầy trả thầy hoặc ghi nhớ quá nhiều, bao gồm cả những thông tin không cần thiết.

Nắm vững kiến thức ngay tại lớp.

Trước khi tiết học kết thúc, các em học sinh nên hãy đảm bảo đã nắm vững được kiến thức trọng tâm của buổi học. Ví dụ, nếu tiết toán học về các dạng hình học trong toán học, các em hãy đảm bảo nhớ được buổi học dạy bao nhiêu loại hình và hình dạng của chúng, cách phân biệt, cũng như tự lấy ví dụ về các hình cho mình. Nếu như còn bất cứ vấn đề chưa rõ nào, hãy mạnh dạn giơ tay thắc mắc. Điều này sẽ giúp các em nhanh chóng nắm vững kiến thức hơn, đồng thời cũng đưa ra các vấn đề để khuyến khích tinh thần học tập của cả lớp. Từ đó, các em có thể nhận được nhiều ý kiến, câu hỏi giúp các em dễ dàng ghi nhớ vấn đề hơn.

Không được học dồn

Dục tốc bất đạt, đó vốn là một điều dễ hiểu. Hãy chia khối lượng kiến thức thành các phần nhỏ, từ đơn giản tới nâng cao. Sau đó, chúng ta sẽ bắt đầu giải quyết chúng theo từng ngày. Việc học từng chút một sẽ khiến các em không bị áp lực và có thời gian để học ký và hiểu rõ từng phần nhỏ.

Hỏi thầy cô, bạn bè khi chưa hiểu bài

Thầy cô, bạn bè sẽ rất hoan nghênh nếu như chúng ta có bất cứ vấn đề thắc mắc nào cần giải đáp. Hãy tìm cho mình một nhóm bạn để cùng thảo luận vấn đề mà ta đang gặp phải trong việc học toán. Hoặc bạn cũng có thể mang sách vở, giấy bút lên nhờ thầy cô giảng lại. Thực tế, trong những lần hỏi đáp đầu tiên, các em sẽ thấy khá ngại, và khó khăn. Tuy nhiên, chỉ cần mạnh dạn trong lần đầu tiên, các em sẽ quen dần, và không còn thấy ngại khi phát biểu nữa.

4. Cách học toán tại nhà hiệu quả

Ôn lại và ghi nhớ lý thuyết

Sau khi làm quen một điều gì mới, chúng ta đều cần thời gian ôn luyện để làm quen và nhuần nhuyễn. Trong học toán cũng vậy. Các em nhỏ nên dành ra 30 phút - 1 giờ đồng hồ mỗi tối để xem lại bài vở đã học trên lên và tự viết lại lý thuyết ra thành lời văn của các em. Điều này sẽ giúp các em nhanh chóng ghi nhớ kiến thức mới một các tốt hơn.

Thực hành

Sau khi nắm vững lý thuyết, điều cần là các em hãy thực hành nó vào bài tập để lý thuyết không còn khô khan, chỉ là các mặt chữ. Với mỗi dạng bài, phụ huynh nên đưa cho các em từ 3 đến 5 bài để làm. Đây là một con số vừa đủ để các em thành thạo giải đề mà lại không gây ra nhàm chán trong học toán.

Chuẩn bị bài mới

Việc chuẩn bị bài mới là cực kỳ cần thiết. Bởi chúng sẽ giúp các em dễ dàng bắt kịp với các kiến thức mà giáo viên sẽ giảng dạy trên lớp, vừa giúp học sinh tạo dựng được tính chủ động, thói quen tốt trong việc học hàng ngày.

Không học bài quá khuya

Học bài quá khuya không tốt cho sự phát triển trí tuệ cũng như sức khỏe của trẻ. Việc học bài quá 10h đêm làm các em đang trong độ tuổi phát triển không được ngủ đủ giấc, dẫn đến việc mệt mỏi, uể oải vào ngày hôm sau. Điều này sẽ trực tiếp tác động tới tinh thần học tập và khả năng tiếp thu ở trẻ. Lâu dần, trẻ sẽ bị mất tập trung và khó nắm vững kiến thức bài giảng, thậm chí là mất gốc toán.

Học toán là một quá trình dài và quan trọng. Để học giỏi được môn toán, trẻ cần phải có một nền tảng vững chắc. Ngay từ những bậc học thấp phụ huynh nên cho con học toán tư duy để có bộ não khỏe mạnh và hình thành tư duy toán học ngay từ bé.

GIA SƯ ONLINE

0968 645 092